Heimwee en sentiment in de Creuse

Manu twee jaar!
 

    Met Manu van 2,5 maand
     vonden we in februari 2010
     ons huis in de Creuse.

Op de dag af twee jaar geleden wandelden we met de familie in de zonnige, herfstige bossen van Knegsel (Br.). We waren samen vanwege de 68ste verjaardag van onze (schoon)moeder en oma. Ik liep nog ijverig mee, ondanks mijn zwangere buik van negen maanden en enkele weken (over tijd). 'Drink een half glaasje wijn, dan komt het morgen wel', adviseerde een tante, die ook op verjaardagsvisite kwam. Zo gezegd zo gedaan. En inderdaad, de volgende ochtend waren daar de eerste signalen dat het ging gebeuren. Ik bracht Viggo snel naar de creche, belde Rob en samen spoedden we ons naar het ziekenhuis waar zo'n twaalf uur later onze tweede, Manu, ter wereld kwam. Wat waren we blij met ons prachtige ventje. Waar we bij het kiezen van de naam Viggo nog geen rekening hielden met een nieuw bestaan in Frankrijk, deden we dat met de keuze voor de naam Manu wel. 'Manuu', zeggen de Fransen. Zelfs onze kleine Fransman Viggo heeft soms de neiging om mee te gaan met 'Manuu'. 'Manoe', houden wij stug vol.
Een kleine drie maanden na zijn geboorte vonden we het huis waar we nu wonen. En iets meer dan een jaar na zijn geboorte werd het huis van ons.
Vandaag regent het in de Creuse en het is waterig koud. Vanochtend viel er zelfs wat natte sneeuw. Mijn moeder is vandaag zeventig jaar geworden. Natuurlijk zijn er tekeningen opgestuurd. Natuurlijk is er een filmpje waarin we samen 'Lang zal ze leven' zingen via de digitale snelweg onderweg naar opa's computer. En gelukkig hebben we de beide verjaardagen afgelopen zomer al uitgebreid gevierd. Maar toch voelt het rot dat we vandaag niet even langs kunnen wippen.
En morgen....wordt Manu alweer twee jaar. Een flink mannetje, zelfstandig, die meestal zijn eigen plan trekt, af en toe flink driftig kan zijn, er vrolijk op los kwebbelt, een mengelmoesje van Nederlands, Frans en zijn eigen voor ons onbegrijpelijke taal. Normaal gesproken zou onze Vinex huiskamer dit weekend vol hebben gezeten met familie, buren en vrienden. Hier in Frankrijk moeten we het fenomeen verjaardag opnieuw uitvinden. Ik heb om te beginnen maar een appelcake gebakken, dan kan Manu trakteren bij de gastmoeder. Ik moet constateren dat zo'n eerste verjaardag 'in den verre' voor mij althans (Rob heeft er zoals de meeste mannen vermoed ik minder last van) toch een milde vorm van heimwee en sentiment oplevert. En dan werkt het sombere weer buiten niet mee.

Maar genoeg getreurd, want we hebben de afgelopen weken niet stil gezeten en ook nog enorm genoten van het vaak prachtige herfstweer. De schoolvakantie van Viggo grepen we aan voor een mooie wandeling in het vulkanische gebergte Massif Central. Helaas viel het met de wandelwagen nogal tegen, en besloten we met de auto door te rijden naar Mont Dore, een gezellig stadje aan de voet van de Puy de Sancy, met 1885 meter de hoogste bergtop van het Centraal Massief. Een relatief klein maar zeker voor kinderen prima skigebied, waar ook de Fransen zelf graag komen skieen, op maar ruim een uur rijden van ons huis.

Onderweg naar Mont Dore.

Het Centraal Massief.

 

 

Bergen, sneeuw en skiliften, op ruim een uur rijden!

Au revoir! We komen terug als de skiliften geopend zijn!


Onze tuin kleurde ook een beetje wit.



De buren heten ons welkom in Mas d'Epignoux met een etentje. Beetje laat na negen maanden maar eerder kwam het er niet van. Het is nu ook meteen een afscheidsetentje, aangezien onze naaste buren Marc en Francoise alweer naar Parijs zijn vertrokken om te 'overwinteren'.

 

 

Potjestraining! Grote broer moedigt aan.

De buren helpen met het kortwieken van de heggen.

En met het opstoken.

Mooie luchten aan het einde van de middag.

Vader en zoon.

De kortgewiekte heg.

Voor de mensen die volgend jaar langs willen komen: het toiletje is schoon hoor.

Dus wees welkom!



Herfst in de Creuse

Bladeren harken maar wel met zomerse temperaturen!
 

Ondanks dat ik enorm lang niks van me heb laten horen, zag ik aan de teller dat jullie, trouwe lezers, er nog steeds zijn. Enorm leuk, bedankt ook, en een absolute aanmoediging om in de pen te blijven kruipen en jullie op de hoogte te houden van onze avonturen in de Creuse. Want er is weer genoeg te vertellen. Zo laat onze nieuwe woonomgeving momenteel de prachtigste herfsttinten zien, de toppen van de bomen kleuren geel, oranje en rood. We zien nu regelmatig herten en beverratten en de eerkhoorns buitelen in de tuin over elkaar heen op zoek naar hazelnoten. Daarentegen beleefden we nog wel zomerse temperaturen van 24 graden. Ik heb deze bijzondere combinatie aangegrepen om enkele mooie herfstwandelingen te maken en bedacht dat we ons gelukkig mogen prijzen in zo'n paradijselijke omgeving te wonen. Uit veiligheid ben ik wel op de verharde wegen gebleven en heb ik de bossen gemeden. Want met de herfst komen ook de jagers, een eeuwenoude traditie die hier nog springlevend is en waar je als bewoner simpelweg niet aan ontkomt, of je het leuk vindt of niet. We zien de jagers in camouflagepakken langs de kant van de weg, grote jachtgeweren op de rug, en Rob zag op een zondag een heel gezin voorbijtrekken, inclusief een jochie van Viggo's leeftijd, in ons eigen weiland. Overal hoor je ze schieten en honden blaffen. Persoonlijk houd ik er niet van, maar het is niet anders. De intrede van de herfst brengt ook met zich mee dat veel mensen - en wij ook - druk in de weer zijn met het aanleggen van voorraden kachelhout. Aangezien de meeste inwoners op het Creusense platteland op hout stoken, is dit voor velen een jaarlijks terugkerend ritueel. Sommige fanatiekelingen sprokkelen hun eigen voorraadje bij elkaar, zoals onze buren Mousse en Martine die er met een loopkar op uit trokken. Een tijdrovende kwestie, tijd die wij althans niet hebben. Boer Didier, die net als boer Christian op onze grond werkt, verkoopt ook kachelhout. Met de tractor en oplegger leverde hij op een zonnige vrijdagmiddag twaalf kuub af, en vroeg zich hardop af of dit voldoende zou zijn. Hij heeft waarschijnlijk de afgelopen extreem koude winter - met een wekenlange vorst van min twintig, nog vers in het geheugen. Wij zaten op dat moment nog in ons modern geisoleerde Nederlandse nieuwbouwhuis, en vertrokken pas naar Frankrijk toen de eerste zonnestralen zich aandienden. Het wordt onze eerste winter in de Creuse, en we zijn benieuwd hoe het ons gaat bevallen. De toppen van de Puy de Dome zien we iedere dag in de verte, en deze hopen we deze winter eens nader te verkennen, zij het trekkend aan een slee met onze jongens, maar wie weet ook wel met de skilatten aan.

Boer Didier leverde twaalf kuub stookhout af.

 

De belangrijkste voorzorgsmaatregelen om de winter enigszins prettig door te komen zijn inmiddels genomen. De zolder is grotendeels geisoleerd en in september heeft een plaatselijk timmerbedrijf nieuwe, eikenhouten kozijnen met dubbel glas geplaatst.

Het huis voor de nieuwe kozijnen.

En met de nieuwe kozijnen.

Rob haalt de oude ramen uit onze slaapkamer. 

 

De Franse timmerman plaatst de nieuwe kozijnen in onze slaapkamer.

Viggo sliep twee nachten zonder raam (wel met de luiken dicht), en dacht dat de uil hem zou komen bezoeken.

Et voila! De kozijnen kleuren nu nog mooier bij het Franse behangetje. Niks meer aan doen!

De oude waterleiding liep in de oude koeienstal nog langs de stenen muur, met grote kans op bevriezing als het straks echt koud gaat worden. Rob heeft deze daarom in de grond gelegd. Hakken en breken dus, maar het is gelukt.

Achterin de oude koeienstal was ooit een 'spagettiwerk' van waterleidingen. Dit heeft Rob inmiddels aanzienlijk vereenvoudigd. Ook heeft hij een nieuwe groepenkast opgehangen omdat hij hier te zijner tijd zijn werkplaats wil realiseren.

En omdat het zulke heerlijke temperaturen waren, was het zo aanlokkelijk om buiten te werken. Dit is de waterput in de tuin, die overwoekerd was door begroeing  en een oud hekwerk. Deze hebben we weggehaald, zodat we hier een nieuwe natuurstenen rand kunnen metselen. Een pomp zal volgend jaar het water naar boven halen zodat we de moestuin wat makkelijker kunnen bewateren. De put zal dan wel eerst verder uitgegraven moeten worden.

 Ons uitzicht vanuit het keukenraam. Kopje koffie, buuf?

Harald en Marina, onze oude buurtjes uit de Vleuterweide, maakten bij ons een tussenstop onderweg van Zuid-Spanje naar Nederland. Lekker bijkletsen in de tuin, gezellig!
 

Viggo heeft de eerste schoolperiode er al weer op zitten en heeft nu twee weken herfstvakantie in het vooruitzicht. Hij kwam thuis met zijn schoolschriften met beoordelingen van de juf, en hieruit blijkt dat hij het hartstikke goed doet op school. Niet zo vreemd, want hij gaat nog altijd iedere dag met veel plezier naar school, ondanks het onchristelijke tijdstip van half 8 's ochtends waarop de schoolbus ons grindpad op rijdt. Ook zijn begrip van de Franse taal lijkt nu snel te vorderen. Hij begrijpt veel, zo niet alles, alleen het spreken lijkt hij nog spannend te vinden en blijft (in tegenstelling tot het Nederlands) beperkt tot korte zinnen. Wat opvalt is dat hij thuis, als hij met Manu speelt, steeds vaker in het Frans praat. Ik doe mijn best thuis zoveel (en zo goed) mogelijk Frans te praten en we lezen veel Franse boekjes samen. Groot voordeel hiervan is dat ik mijn Frans ook verbeter. Ik ben momenteel op zoek naar een leuke vrije tijdsbesteding voor Viggo; gelukkig is er wat dat betreft keuze genoeg. Voetbal, judo, dansen, muziek, een circusschool, het is in Auzances allemaal mogelijk. Ik kwam er alleen niet goed achter wat hij leuk vond, en kreeg alleen vage antwoorden zoals: 'Ik ga die Franse kindjes echt niet op de grond gooien hoor' (toen we het over judo hadden). De oplossing diende zich vanzelf aan. Een paar maanden geleden is vlakbij ons een nieuw Nederlands gezin neergestreken, met drie kinderen en een enorme schare aan dieren, waaronder zes paarden en een pony. We hebben kennisgemaakt, en de moeder bood aan om Viggo mee te nemen bij de verzorging van de paarden, en hem wellicht in de toekomst te leren paardrijden. Dat leek mij, en Viggo ook, een leuk idee, waar we graag gebruik van maken.
Het verblijf van Manu drie dagen per week bij de Franse gastmoeder Corinne verloopt ook prima. Corinne neemt mijn verzoek om zoveel mogelijk te kletsen met Manu erg serieus, en is altijd in de weer met Franse voorleesboekjes. Een beetje teleurgesteld vertelde ze laatst dat Manu meer geinteresseerd is in kletspraatjes met de eenjarige Miya, een ander oppaskindje bij Corinne met wie hij het erg goed kan vinden. Hij is inmiddels druk aan het praten en iedere dag komen er nieuwe woordjes bij, zowel Nederlandse als Franse. Bijzonder om mee te maken hoe je kind letterlijk tweetalig opgroeit.
Als de jongens weg zijn, zetten Rob en ik ons aan het werk. Rob heeft inmiddels een zogeheten 'Attestation de capacite' voor de koeltechniek in zijn bezit, en is nu een volledig erkend koeltechnisch bedrijf. Met deze erkenning kan hij onder meer koelgassen kopen. Momenteel is hij druk met het zoeken naar leveranciers van (koel)gassen, koeltechnische materialen en gereedschappen, wat wederom gepaard gaat met de nodige bureaucratie (contracten die getekend moeten worden, etc.). Al met al is het een zeer spannende periode, die bij tijd en wijle erg veel moeite en inspanning van ons vergt. "Je moet doorpakken, anders werkt het niet", zei een andere Nederlandse emigrant die al wat langer in de Creuse woont een aantal maanden geleden tegen ons. En zo ervaren we het ook: het is hard werken, doorpakken en soms ook even bij de pakken neerzitten, maar de uitdaging, het avontuur en de persoonlijke ontwikkeling die we ervaren, maken ons verblijf hier nog altijd de moeite waard.

Het gewone leven

Waterpret in la Naute, een meer met camping,
speeltuin, restaurant, workshops, optredens, etc.

De kop van het nieuwe schooljaar is er af. Viggo miste de 'rentree', de eerste schooldag, aangezien we nog in Nederland waren. Maar donderdag was het dan zo ver. Een nieuwe schooltas, een grote op verzoek van de school anders past het schrift er niet in, op wieltjes, met Spiderman ('Spiederman' heet hij hier), vergrootte de voorpret. We hadden besloten Viggo de eerste dag zelf te brengen. De overgang van acht weken 'uitslapen', naar opstaan om kwart voor zeven, vonden we wel erg heftig, ook voor onszelf. Ook konden we dan meteen kennismaken met de nieuwe juf van de Moyenne Section, juf Stephanie. Achteraf gezien hadden we dit beter niet kunnen doen. Hetzelfde tafereel als maanden geleden geschiedde. Een zwaar verdrietige Viggo die zich niet van ons los wilde maken. 's Middags echter reed de schoolbus ons pad op en zagen we een zwaaiende en lachende Viggo achter het raam zitten. De volgende ochtend stapte hij wederom vrolijk en probleemloos in de bus van Monsieur Bernard. Lang leve Monsieur Bernard en zijn schoolbus.
Intussen mocht Manu proefdraaien bij de nounou, de Franse gastmoeder. Toch wel met lood in mijn schoenen - Manu is gedurende de afgelopen zes maanden constant bij ons geweest - pakte ik de avond ervoor zijn rugzakje in. Een appel, brood voor de lunch, extra kleding en cas d'accident. Hij kan tegen betaling bij de gastouder ook een uitgebreid driegangen diner nuttigen, zoals gebruikelijk in Frankrijk, maar aangezien wij onze Nederlandse eetgewoonten nog niet hebben veranderd, vind ik dat niet praktisch. En zo bekeek Corinne, de gastmoeder, kritisch naar wat ik zoal had ingepakt voor onze dreumes. Het in folie ingepakt brood werd met vragende blik uit de tas gehaald en voorzichtig uitgepakt. Gefronste wenkbrauwen. 'C'est quoi ca? Ah! Un sandwich! Mais c'est tout'? Is dat alles? Ze keek me onderzoekend aan, en daarna Manu, speurend naar tekenen van ondervoeding. Ik legde uit hoe wij, Hollandais, het doen met eten, maar terwijl ik onze eetgewoonten uit de doeken deed, voelde ik me Hollandser dan ooit. Later vertelde Corinne dat Manu heerlijk gespeeld had met de twee andere kinderen, en dat ze gezellig samen hadden gegeten. Ik visualiseerde hoe Manu zijn bammetjes verorberde, terwijl de andere kindjes een geurende warme schotel voor zich hadden.
Ondanks alles kan ik morgen met een gerust (moeder)hart aan het werk, en dat is toch ook wel fijn. Rob heeft voor mij een mooie thuiswerkplek gecreeerd, vooralsnog op de slaapkamer. Met een nieuwe bureaustoel, in Nederland gekocht. De afgelopen weken heb ik in Nederland kennisgemaakt met mijn nieuwe collega's en werkzaamheden en ben ik voldoende voorbereid om vanuit huis te werken. We hebben gelogeerd bij opa en oma in Brabant, waar de kinderbedden en kinderspeelgoed als altijd klaar staan en waar het heerlijk vertoeven is. Daarnaast hebben we oma Mien meerder keren bezocht in het verzorgingshuis. Ook dit wederzien deed ons allemaal erg goed. Rob heeft zich  beziggehouden met allerlei regelzaken en de aankoop van koeltechnisch gereedschap. Zelf kon ik door de week terecht in het appartement van mijn schoonmoeder, in onze oude wijk in Vleuten, gezien de afstand naar mijn nieuwe werk. Heel erg leuk, maar ook vreemd om weer in mijn oude, vertrouwde buurt te zijn. We hebben enkele buren bezocht, de laatste 'nieuwtjes' en natuurlijk 'de kinderen' besproken en ouderwets patat gegeten in het 'oude dorp'. Toen ik op een maandagmorgen de wijk uit reed richting A12 zag ik een lange file bij het stoplicht van ouders die hun kinderen op de fiets naar school brachten. Als we niet naar Frankrijk waren vertrokken, had ik daar hoogstwaarschijnlijk ook tussen gestaan, bedacht ik me. En zo ging er nog veel meer door mijn hoofd. Toen we zes maanden geleden vertrokken, lag er een groot en spannend avontuur voor ons; daar werden we volledig door in beslag genomen. Inmiddels zitten we een half jaar in Frankrijk en weten we in grote lijnen wat het leven hier gaat inhouden. Het vergelijken van het oude en het nieuwe leven ligt dan voor de hand. Deze vergelijkingen in enkele oneliners (om in verkiezingstaal te spreken) pakken, valt niet mee. Daarvoor is emigreren te ingrijpend en ons nieuwe leven nog te vers.
Behalve mijn werk was er nog een goede reden voor een bezoek aan Nederland. Mijn ouders gaven namelijk een tuinfeest ter gelegenheid van hun 45-jarige huwelijk en 70ste verjaardagen. Maar wat een pech: hoewel het alle dagen prachtig zomerweer was, kwam het op de dag van het feest met bakken uit de lucht. Op het laatste moment besloten mijn ouders een kachel te huren om de partytent te verwarmen. Zo werd het toch nog een zeer geslaagd feest, met mooie toespraken, en enkele liedjes - geschreven en op de gitaar begeleid - door mijn broer Luc. Kleindochters Eefje, Julia en Noek droegen een zelfgeschreven gedicht voor en onze eigen Viggo zong Frere Jacques in het Frans.

De feestneuzen, 45 jaar getrouwd en zeventig jaar. Ge zuggut nie zegge.

Voor ons vertrek naar Nederland kregen we begin augustus bezoek van Rob's broer Menno en schoonzus Helene. Menno heeft Rob geholpen met allerlei klussen, waarbij de focus lag op het isoleren van de zolder. Twee weken lang hebben ze bijna iedere dag gewerkt, 30 graden of niet. Samen hebben ze een stuk van de schoorsteen hersteld, vier dakramen ingebouwd, een deel van de electra aangelegd en het dak van de zolder geisoleerd en afgewerkt met gipsplaten. Het werk heeft hierdoor een flinke boost gekregen, en we zijn erg blij en dankbaar voor dit gulle gebaar. Ook vierden we Rob's 43ste verjaardag, met een ontbijtje op bed, een verftekening van Viggo, mooie cadeaus, zelfgebakken appeltaart en een dagje uit met Menno en Helene naar het Lac de Vassiviere.



Camille, een leuk meisje dat bij onze buren logeerde, kwam een paar keer spelen.

Menno en Rob plaatsen de lateien in de doorgang van de keuken naar de toekomstige bijkeuken.

Twee dakramen aan de achterkant zitten er in.

Vol bewondering bekijken ze hun eigen kunsten.

Dan is de voorkant aan de beurt. In totaal zijn op zolder vier dakramen geplaatst en is het mooie en lichte ruimte geworden.

Het isoleren van het dak gaat in etappes. Allereerst dampwerende folie.

Vervolgens isolatiedeken.

23-laags speciaal isolatiefolie.

Raggelwerk afgewerkt met gipsplaten. Laat de Creusense winter maar komen.

Rob's eerste verjaardag in la France.

Menno braadt heerlijke hamburgertjes aan het meer.

Een deel van de opbrengst van de groentetuin. De uien vielen tegen, maar courgette komt ons inmiddels de neus uit, zoveel waren het er.

Twee regenbogen!