De Creuse is reuze

vrijdag 16 september 2022

Cadichon

Waar te beginnen als je zolang niet geschreven hebt en bovendien de afgelopen maanden beleefd hebt als een rollercoaster van belevenissen, waarbij het wel eens voelt alsof je drie jaren in één propt.

Samen met een vriendin loop ik de Nijmeegse vierdaagse en dit verdient de nodige trainingsarbeid (ik was vergeten hoe veel tijd het kost om twintig, dertig, veertig kilometer op een dag te wandelen). Maar we redden het allebei zonder problemen, of zou dit komen doordat de tocht vanwege de verzengende hitte met één dag is ingekort?

Mijn ouders, doorgewinterde fietsers en allebei tachtig dit jaar, besluiten na vele lange fietsvakanties naar onder meer Rome en Boedapest nog één keer naar Santiago de Compostella te fietsen. Als ik mijn Franse buren vertel dat de route door Châtellerault komt, waar zij hun 'eerste huis' hebben, reageren ze dolenthousiast en bieden ze hen meteen onderdak aan. Later kom ik op het idee om mijn ouders daar te ontmoeten en enkele dagen mee te fietsen, door Poitiers, Angoulême, Charroux om te eindigen in Bonnes, waar Rob en de jongens me weer ophalen.

Ondanks moeite met het vinden van de route, fysieke en mentale vermoeidheid zo nu en dan, een hittegolf in Zuid-Frankrijk en Spanje juist in de periode dat ze daar doorheen trekken, behalen mijn ouders op 3 juli, na 37 dagen en 2400 kilometer fietsen, de eindstreep. Wij, het thuisfront, volgen alles op de voet via google en WhatsApp, en op het moment dat mijn ouders een foto appen van hun aankomst bij de kathedraal in Santiago de Compostella, bevind ik me aan het einde van een lange wandeldag in een verlaten bos op wederom een bloedhete dag, en pink een traantje weg.

In de lange laatste weken voordat de zomervakantie begint, lopen de jongens een beetje op hun laatste tandvlees. Viggo maakt zich op voor zijn laatste jaar op het Collège in Auzances en dit betekent dat hij zich in het nieuwe schooljaar al enigszins moet gaan beraden op zijn toekomst en welk Lycée het beste past. Ook voor Rob en mij betekent dit dat we ons meer moeten verdiepen in het Franse onderwijssysteem dat zo totaal anders is dan het Nederlandse. Maar eerst nog de 'troisième' op het Collège, en 'le diplôme national du brevet' zien te behalen, en bovendien staan er leuke trips op het programma, eindelijk weer na enkele coronajaren waarin niks mogelijk was. Zo mogen Viggo en zijn klasgenoten naar Rome en Manu naar een nader te bepalen bestemming in Duitsland. Viggo heeft zich ook ingeschreven voor de 'Classe de défense' wat hem onder meer naar de loopgraven van Verdun zal brengen.

In deze periode van het voorjaar neemt ook de drukte in de makelaardij geleidelijk aan toe. De vraag naar huizen op het Franse platteland blijft onverminderd groot en leidt zelfs tot situaties die in Nederland al lang normaal zijn maar hier nog betrekkelijk nieuw, zoals overbieden, maar ook heel snel een bod uitbrengen, soms ongezien, en daarna weer intrekken bijvoorbeeld als er beter is nagedacht over de kosten van renovatiewerkzaamheden. De druk is hoog en er moet snel beslist worden om de woning niet mis te lopen.

Steeds vaker hoor ik het veranderend klimaat als reden om naar deze streek te verhuizen. Mensen met een (vakantie)woning in Spanje of Zuid-Frankrijk, die de hitte daar in de zomer inmiddels onverdraaglijk vinden en bezorgd zijn over de oprukkende droogte. Een Franstalige Belg van middelbare leeftijd, half woonachtig op de boerderij van zijn vader in België en half op reis in zijn camper, zoekt een definitief onderkomen in Frankrijk, maar oordeelt dat er te weinig schaduw is op de plek van de woning die hij bezichtigt. Eigenlijk hoopt hij een geschikt onderkomen te vinden in het hoger gelegen Plateau de Millevaches, een vochtig bied met meer bebossing, omdat hij zich zorgen maakt over toekomstig watergebrek. Hij denkt dat huizen met een eigen waterbron in waarde zullen stijgen, in tegenstelling tot onderkomens met een zwembad.

De interesse in woningen met een geïsoleerde ligging, zonder nabije buren, blijft groot, en deze 'parels' zijn schaars omdat de meeste huizen in dit gebied groepjes vormen in de afgelegen gehuchten. Voor een bezichtiging van een rustig gelegen, gerenoveerde fermette, spreek ik af met een gepensioneerde pianiste en zangeres op het centrale plein in Felletin, omdat ze graag achter me aan wil rijden met haar 'petit pot de yaourt', zoals ze haar '45 kilometer voertuig' liefkozend noemt. Oorspronkelijk komt ze uit Zuid-Frankrijk maar sinds haar pensionering woont ze in een klein dorpje in de Creuse. In alle rust, hoopte ze, tot ze ontdekte dat een buurman 'altijd aan het snoeien en maaien' is, en die herrie is te veel voor haar overgevoelige oren. Hoewel ik haar aan de telefoon heb uitgelegd dat de woning die ze heeft uitgezocht aan weerszijden buren heeft, zij het op enige afstand en aan één kant Engelsen die er slechts enkele weken per jaar zijn, wil ze toch gaan kijken.

Als ik arriveer, blijkt dat ze haar 'potje yoghurt' heeft thuisgelaten; ze is gebracht door een vriend, en wil het laatste stuk naar de woning met me meerijden. Ze legt uit dat haar kleine bolide het prima doet op de vlakke weg, maar wanneer het gaat stijgen en dalen....oh lalaaaah...., en ze wappert druk met haar hand. Onderweg is ze geen seconde stil en druk babbelend, afgewisseld door luide kreten als ze moet lachen (bijvoorbeeld over de Nederlandse uitspraak van de google maps navigatie), becommentarieert ze de route die leidt naar de woning. De hoge dennenbomen in dit gebied vindt ze 'majestueux', maar wil ze liever niet te dicht bij de woning hebben, en, hoe ver zijn we inmiddels wel niet bij Felletin vandaan?

De beltoon van haar mobiel blijkt het geluid van een operazangeres, en niet gehinderd door wat of wie ook zingt ze luidkeels mee. Ter plaatse maken we kennis met een enigszins corpulente buurvrouw die de sleutel bewaart. Ik schrik een beetje van de voor een vrouw ongebruikelijk ferme handdruk, die zelfs wat aan de pijnlijke kant is. Als mijn klant, die mij gevolgd is, dezelfde handdruk ontvangt, volgt een flinke gil en roept ze verontwaardigd dat ze pianiste is en zo nog geblesseerd raakt. Geschrokken verdwijnt de buurvrouw in haar huis om terug te komen met een zalfje. Als de boel gesust is, beginnen we aan de bezichtiging, en hoewel je er een speld kunt horen vallen zo rustig is het er, vindt de muzikante dat de buren toch te dichtbij zijn en heeft ze meer oog voor de ezel op het aangrenzende weiland.

De volgende dag ontvang ik van haar een mail met als titel 'Cadichon', en google leert me dat dit de titel is van een Franse televisieserie over de ongelukkige avonturen van een ezel, met een foto van de ezel bij de woning, en een bedankje voor de bezichtiging. 'Peut-être à une autre fois'?, eindigt ze haar bericht.

Weekje Nederland met Pasen

Geïnspireerd door de tv-serie 'Het verhaal van Nederland' bezoek aan Nationaal Monument Kamp Vught

Etentje ter gelegenheid van tachtigjarige verjaardag (o)pa

Snoeien, en snoeien some more....

Dakwerkzaamheden

En als we dan toch bezig zijn.....schoonspuiten dak van de schuur

In de snelle bolide....bezoek uit Nederland!

Le labyrinthe Géant des monts de Guéret

Au Bistrot d'Autrefois in Chambon sur Voueize

Eind mei vertrekken mijn ouders (79 en 80 jaar) op de fiets vanuit huis in Brabant naar Santiago de Compostella

De route leidt door Châtellerault waar mijn buren hun résidence primaire hebben en waar mijn ouders hartelijk worden ontvangen. En ik, want ik fiets vier etappes mee!

Tweede etappe naar Charroux, aan de zelfgemaakte bloemenlikeur in de chambre d'hôtes van Madame Fournier

Aan de pizza in Angoulême....check!

In Bonnes halen Rob en de jongens mij weer op en fietsen mijn ouders door richting de Pyreneeën

37 dagen na vertrek uit Nederland en zo'n 2400 kilometer later.....Santiago de Compostella!!!!!

Manu doet mee aan het circus, aan het einde van het schooljaar

Samen met een vriendin loop ik in juli de Nijmeegse vierdaagse

Het Franse leger is er ook

Villa Gladiola, het einde is in zicht!

De jongens vermaken zich in het PSV stadion

Vermoeide kids, op de weg terug naar Frankrijk

Bezoek uit Nederland, van twee nichtjes met mannen

Dagje Puy du Sancy

Vakantie Argelès sur Mer in augustus

Iedere avond als het afkoelt urenlange voetbaltoernooitjes met Fransen, Nederlanders, Engelsen, Spanjaarden

Dagje Barcelona op de fiets

met als hoogtepunt (letterlijk en figuurlijk).....Camp Nou

Vriendschappelijke wedstrijd Barcelona - Manchester City

Knakworsten en campingvriendjes

La Rentrée (in joggingpak om de overgang wat soepeler te maken denk ik)

Voetbaltoernooi in Aubusson als start van het nieuwe seizoen

woensdag 6 april 2022

Verlangen naar vrijheid en zelfstandigheid

Sometimes in snows in April

Januari en februari gaan hier de boeken in als zeer rommelig. Het corona spook waart door de regio, en als de jongens niet 'cas covid' (zelf positief getest) zijn, dan zijn ze wel 'cas contact', of te wel in aanraking geweest met een positief getest klasgenootje of vriendje. En als ze om deze redenen niet naar school kunnen, zijn ze thuis omdat de docenten staken. Je m'en fous, en ik doe niet eens moeite om er achter te komen wat de reden (dit keer) is; het zal vast corona gerelateerd zijn. Staken oké, maar moet dat echt NU?

Viggo haalt het computer spel uit de kast om zich te voegen bij een speciale corona groep, met kinderen die overdag kunnen spelen omdat ze met of vanwege corona thuis zitten. Zelf zit ik uren aan de telefoon met de ziektekostenverzekeraar, omdat al deze covid ellende geregistreerd moet worden. Bijvoorbeeld vanwege de ziekmeldingen bij werkgevers, en al is het niet voor onszelf dan wel voor de ouders van de kinderen met wie onze jongens in contact zijn geweest en die een 'arrêt maladie' willen aanvragen.

Maar de wachttijd is lang en als er na een minuut of twintig eindelijk iemand antwoordt ('alloh'?), ben ik inmiddels zo verdiept in andere zaken dat ik vergeten ben dat ik iemand probeerde te spreken, en waarvoor.

Viggo, bijna veertien en dan mag je in Frankrijk een 50cc rijden, heeft ons maandenlang de oren van de kop gezeurd om een brommer. Hij verlangt naar meer vrijheid en zelfstandigheid. Eindelijk zijn we gezwicht (oké...onder de druk van ons schuldgevoel dat we op deze godvergeten verlaten plek zijn gaan wonen klinkt wat zwaar misschien) en in alle vroegte rijden we op een zaterdagmorgen naar de omgeving Lyon, zo'n zes uur aller-retour, om een brommer op te halen die we gevonden hebben op de Franse Marktplaats. Het keurige gezinnetje, met een boomlange, negentienjarige zoon die toe is aan 'iets zwaarders', wacht ons op op een winderige parkeerplaats, en nadat de brommer is uitgeprobeerd en goedgekeurd nemen we even later met een petit café aan de keukentafel van een soort Vinex woning de paperassen door. Een paar weken later, in de schoolvakantie, kan Viggo de 'brevet de sécurité routière' halen, de verplichte brommercursus, in Aubusson.

Dan, eindelijk, wordt het lange wachten beloond en mag hij zelfstandig de weg op. Tien jaar nadat we in Frankrijk arriveerden voor ons grote avontuur, en we onze toen vierjarige na enkele weken wennen op de kleuterschool 's ochtends om half 8 in de schoolbus uitzwaaiden, rijdt hij nu op een rood zwarte Rieju ons doodlopend weggetje uit. Stoere helm op, speciale handschoenen aan, zelfverzekerd, dolgelukkig. Waar blijft de tijd, denken we met een mengeling van trots en melancholie.

Het is een vreemde gewaarwording, ook voor ons. Al die jaren zijn we van hot naar haar gereden, over de Creusense landweggetjes, om de jongens naar zwemles te brengen, naar verjaardagsfeestjes op modderige boerenerven, naar het muffe judozaaltje, met het fietsrek achterop naar het wielrennen in Evaux les Bains en, vast meubelstuk in het decor van ons leven, het voetbal in Auzances. In het begin met het drukke gebabbel van hoge kinderstemmetjes, soms vergezeld door vrolijke kinderliedjes en gezellige meezingers van Bert en Ernie. Nu met twee tieners met beginnende jeugdpuistjes en een flink aantal tonen lager, die met veel gevloek, getrek en kabaal ruziemaken wie voorin mag zitten.

Als er in april sneeuw valt, en niet zo'n klein beetje ook, vallen de stoere maskers af en wordt er de hele dag druk aan een iglo gebouwd. Dat is nog best een klus (respect voor de eskimo's!) en het voordeel van sneeuw in de lente is dat de dagen langer zijn en er tot in de avond doorgewerkt worden. Normaal is het muisstil als er sneeuw ligt, nu fluiten de vogeltjes er lustig op los.

Ik neem een robuuste en pierre vakantiewoning in de verkoop van een ouder Engels stel. Ze zijn er door covid al bijna drie jaar niet meer geweest, en besluiten het huis na 32 jaar van de hand te doen. Ze hebben in de eerste jaren na aankoop allerlei renovaties laten uitvoeren, waarvoor ze officieel toestemming nodig hadden. Ze hebben geen idee of ze de noodzakelijke aanvragen hebben gedaan destijds, ze hebben in elk geval niks op papier. Ook weten ze niet waar de oude septic tank zich bevindt. Ik doe navraag bij de betreffende gemeente, maar de secretaresse begint te zuchten als ze hoort hoe ver ze terug moet in de tijd. "Dan moet ik de zolder op, de archieven in, en daar heb ik nu met de verkiezingen voorlopig geen tijd voor", bijt ze me toe, verwijzend naar de aanstaande presidentsverkiezingen.

Ons dorp, voor het goede doel verenigd met enkele omliggende dorpen, vraagt om hulp voor Oekraïne, en we leveren twee grote boodschappentassen in met de gevraagde spullen, vooral verzorgingsartikelen zoals tandpasta en luiers. We kletsen even met de vrijwilligster en ze zegt dat het niet de bedoeling is vluchtelingen uit Oekraïne in de kleine boerengehuchtjes te huisvesten, omdat ze dan te geïsoleerd zijn en ook een auto nodig hebben. Beter is om ze samen onder te brengen in een stadje zodat ze voorzieningen bij de hand hebben en bovendien steun aan elkaar. Maar enkele weken later volgt er toch een oproep je te melden als je woonruimte beschikbaar wilt stellen. Nood breekt wet.

Over spullen gesproken, sommige schappen in de Intermarché zijn soms verdacht leeg en desondanks pin ik wekelijks een groter bedrag bij de kassa. Thuis opper ik dat we toch maar weer eens aan een moestuin moeten denken. Bezuinigen op gezond eten is het laatste dat ik wil.

"Mama, kun je fruit maken", vraagt Manu, verwijzend naar zijn dagelijkse bakje door mij gesneden fruit, intussen de blik op zijn schermpje gericht. Soms denk ik dat ik ze te veel verwen, en dat ik ze veel meer zelf zou moeten laten doen.

Op het Jeugdjournaal is er een item over kinderen en hun moeders die in de ondergrondse metrostations schuilen voor de oorlog in de bezette steden in Oekraïne. De moeders proberen het leven zo gewoon mogelijk te laten lijken, en ik kan me voorstellen dat ze trachten een soort van ritme in de dag te brengen. Met lezen, spelletjes, beweging, online onderwijs (hoe is het mogelijk?).

's Avonds poetsen de kinderen hun tanden in de openbare toiletten waarna ze hun provisorische bed opzoeken in de metrowagons, om ongetwijfeld met angst in het lijf de nacht in te gaan.

Ik realiseer me dat het helemaal niet zo vanzelfsprekend is om voor je kinderen te kunnen zorgen onder normale omstandigheden.