zondag 21 oktober 2018

Herfst op teenslippers


Herfst!
De warme zomer dendert in rap tempo voorbij, en het kwam er almaar niet van een nieuw stukje te tikken. Als ik de jongens vroeger moest helpen bij het eten of billen afvegen, dacht ik altijd dat er met het opgroeien meer tijd zou overblijven. Maar het tegendeel lijkt het geval. Althans op deze woonplek, waar de kinderen zelfstandig nergens naartoe kunnen. 
Viggo zit reeds in de laatste klas van de lagere school en droomt al over het Collège waar je in de kantine mag kiezen wat je eet, waar je veel meer vrijheid krijgt, en waar sommige jongens op de brommer naar school gaan in plaats van met de schoolbus.
Het liefst spelen de boys de hele dag computerspelletjes zoals nintendo fortnite, met hun vriendjes die een paar dorpen verderop ook op de bank hangen met oortjes in. "Je t'ai tué (ik heb je gedood)!", roepen ze opgetogen. Sociale contacten anno 2018. En in zekere zin zijn die spelletjes op deze eenzame plek zonder speelkameraadjes ook een uitkomst. Om het niet uit de hand te laten lopen, wordt er een wekker gezet, waarna ik nog tien keer moet zeggen dat het tijd is. "Ik hou er zo meteen mee op want ik ben toch bijna dood!"
De dagen dat de jongens tijdens de lange zomervakantie meedoen aan het lokaal georganiseerde activiteitenprogramma voor kinderen van vier tot elf jaar zorgt voor de nodige afleiding. Viggo met zijn tien jaar protesteert, want het programma is volgens hem erg gericht op de kleintjes en 'zó kinderachtig!' Resoluut deelt hij mee dat dit echt de allerlaatste keer is dat hij meedoet. "Ik ook", zegt Manu (zeven jaar).
Vakantie vieren we in de Hautes-Alpes, een bergachtig gebied in het zuidoosten van Frankrijk. "Les Ootzalpes", corrigeert een buurvrouw mijn uitspraak. Omdat we hard hebben gewerkt laten we de tent dit jaar lekker op zolder en trakteren we onszelf op een ingericht chalet op een, zo blijkt, superleuke camping met Fransen, Nederlanders, Engelsen, Belgen en Duitsers. De kinderen hebben meteen aansluiting en voetballen iedere avond tot in het pikkedonker met de schilderachtige contouren van de bergtoppen op de achtergrond. Ze houden dit met zaklampen en de schijnsels van mobieltjes nog lange tijd vol, en ik houd mijn hart vast dat er geen ongelukken gebeuren. Als de bal echt niet meer te zien is, komen de ouders voorzichtig polsen of het niet tijd is om te stoppen. Al snel vormt zich een groepje Nederlanders en Vlamingen dat iedere avond een match speelt tegen een groepje Franse kinderen. Hoewel onze jongens beide kampen verstaan, sluiten ze zich op natuurlijke wijze aan bij de Nederlanders. Fascinerend vind ik het, en vraag me af of het een toevalligheid is die deze voorkeur bepaalt, of dat het de Nederlandse genen zijn.
Het werk in de immobilier loopt tussen alle bedrijven gewoon door, en ik doe mijn best alle ballen in de lucht te houden, en dat lukt meestal aardig maar vermoeiend is het wel. Regelmatig val ik tegenwoordig 's avonds voor de buis in slaap. Het is superintensief werk, en ook een beetje verslavend, en behalve dat we er rekeningen mee kunnen betalen, ontmoet ik soms boeiende mensen met interessante verhalen. Ik doe een bezichtiging met een Roemeense die haar halve leven in Parijs heeft gewoond waar ze werkte bij de Franse televisie. Ze trouwde een Fransman en kreeg een dochter. Haar man stierf op jonge leeftijd waarna ze in het huwelijk trad met de - destijds - Roemeense ambassadeur in Parijs, die net als zij vroegtijdig zijn partner had verloren. Eenmaal met pensioen bouwden ze een groot huis op het Roemeense platteland, en toen de bouw voltooid was, stierf ook deze man. Omdat de Roemeense campagne volgens haar onleefbaar is geworden - alle werkende mensen trekken er weg - zoekt ze nu voor de laatste fase van haar leven een onderkomen in Frankrijk, waar ze zich nog altijd thuis voelt. Ze knikt goedkeurend als ze het dortoir ziet, de grote slaapzolder met voldoende plek voor haar dochter met haar man en kinderen die in Amerika wonen.
Een klant met een naam die eindigt op 'stra' heeft wat vragen over een huisje. Ik antwoord in het Nederlands, er honderd procent van overtuigd dat hij Nederlander is, ondanks dat zijn mail in perfect Frans is opgesteld. Hij belt om te zeggen dat hij Fransman is en geen woord Nederlands leest. Zijn naam heeft hij te danken aan zijn Friese roots, vertelt hij, en als ik hem later ontmoet voor een bezichtiging blijkt hij staalblauwe ogen en grijsblonde haren te hebben. Zijn opa en oma waren Friezen, die naar Parijs emigreerden, waar zijn wieg heeft gestaan. Met zijn ouders verhuisde hij naar Aubusson in de Creuse, waar hij als kind opgroeide. Tegenwoordig woont hij vlakbij Carcasonne in het zuiden van Frankrijk. Nu zoekt hij een pied-à-terre in de Creuse, omdat hij de zomers in het zuiden te warm vindt. "Misschien zijn dat wel mijn Friese roots", lacht hij.
Ook de Engelsen zoeken nog altijd naar leuke optrekjes in Frankrijk, ondanks of misschien wel dankzij Brexit, want sommige Britten hebben haast en willen vóór maart 2019, als het Verenigd Koninkrijk definitief de Europese Unie verlaat, voet op Europese bodem zetten. Ik verkoop enkele 'opknappers' aan Engelsen en als ze horen dat Rob huizen verbouwt, maken ze graag gebruik van zijn diensten. Aangezien Rob zich het grootste deel van het jaar vermaakt heeft met de verbouwing van een compleet natuurstenen woonhuis van Schotse klanten zijn andere werkaanvragen noodgedwongen doorgeschoven. "Laat hem maar bellen als hij tijd heeft", zeggen sommige klanten. 
Eind september, begin oktober doet de herfst zijn intrede en precies op 1 oktober steken we voor het eerst de houtkachel aan. Maar de voorraad hout die we naar binnen sjouwen, ligt er nu nog, want voor we het weten stijgen de temperaturen weer boven de twintig graden en lopen we in korte broek en teenslippers rond alsof het hartje zomer is. De appel- en perenoogst in onze tuin is gigantisch dit jaar, alleen....waar halen we de tijd vandaan om het fruit te verwerken? En dan krijgen we ook nog een halve emmer nectarines van de buren en pruimen van mijn pianojuf. We maken stoofpeertjes, compote van de nectarines en de pruimen verwerk ik in baksels waar ik ook ons overschot aan eieren en walnoten in kwijt kan. Maar het moet allemaal gebeuren in de verloren uurtjes, in het weekend, en je zou er nog bijna stress van krijgen. 
Oktober is al een heel eind op gang als we een lange wandeling door de bossen maken, in korte broek en t-shirt met korte mouwen, en dan nog hebben we het bloedheet. Af en toe zien we quatquat's rijden van de jagers die helaas deze zondag het gebied van onze wandeling hebben uitgekozen. Ik ben nog meer op mijn hoede dan anders na het ongeluk in de Franse Alpen een week geleden, waarbij een 22-jarige jager per ongeluk een Britse fietser doodschoot. We besluiten de geluiden van de honden en de schoten goed in de gaten te houden en genieten van onze tocht. Het is best vreemd om met deze zomerse temperaturen en in korte broek door de verkleurde herfstbladeren te struinen. De koeien op de dorre akkers trekken met trage bewegingen hooi uit de ruiven. Voedsel dat bestemd is voor de winter. We kennen dit gebied inmiddels goed, we wandelen hier geregeld, en toch is alles anders.

Korte fietsvakantie met Viggo naar Vallière aan het begin van de zomervakantie.

In de zomervakantie is het tijd voor onderhoud...het lakken van de kozijnen.

Nieuwe staldeuren in de maak, met hulp van Menno.




De jongens krijgen een kookworkshop van Menno: zelf ravioli maken.

Testing testing one two....
Fietstocht klein en groot.



Nog meer familiebezoek.

Lac de Vassivière.



Wandelen bij Étang de la Ramade.

buurman en buurman

Vakantie in Serres, in de Hautes Alpes.

Les gorges de la Méouge.


Gap.


Camping life.




Iedere avond Nederland - Frankrijk op het voetbalveld van de camping.




Nederlandse geschiedenis in Orpierre.

Middeleeuws feest in Sisteron.


Plan d'eau du Riou.



Met de skilift naar boven in Dévoluy.


Watervoorziening voor kunstsneeuw in de winter.


L'escalade.



Dammetjes bouwen....

Aan het staartje van de zomervakantie even op bezoek bij opa en oma in Nederland.




Terug in Frankrijk krijgen we nog meer bezoek uit Nederland.
Gevallen uiltje...

Na acht weken vrijheid en uitslapen komt begin september onherroepelijk de eerste schooldag: La rentrée. Rennen jongens, de schoolbus staat er al!

maandag 2 juli 2018

Vrije vogels

Een poosje geleden leerden we een leuk Nederlands stel met een zoontje kennen dat zich recent in de Creuse had gevestigd. Trots lieten ze hun woning zien, de bijbehorende schuren en stallen, een atelier, een joekel van een hangar en enkele hectaren grasland met uitzicht op uitgestrekte landerijen en slaperige dorpjes. Dit alles contant afgerekend met de overwaarde van hun Nederlandse huis. Ze hadden allerlei ideeën en dromen over de toekomst en hoe ze hier in hun bestaan wilden voorzien. Van een camping en gites (te vervaardigen in de stallen) in combinatie met cursussen over ecologisch duurzaam tuinieren tot het aan de deur verkopen van zelfverbouwde, biologische groenten. Tijdens gezellige etentjes fantaseerden we er samen lustig op los: Hoe kun je in deze plattelandsregio in je bestaan voorzien, met iets dat dicht bij je hart ligt en waarmee je voldoende verdient om niet ieder dubbeltje om te hoeven draaien.
Een poos terug werden we bij hen uitgenodigd voor een etentje. De afspraak werd enkele keren uitgesteld, waarna we een tijdje niks meer hoorden en bleek dat het jonge gezin naar Nederland was teruggekeerd. Met name zij had moeite haar draai te vinden en te accepteren dat haar familie haar zoontje niet goed zou leren kennen. Ze kon zich bovendien niet goed vinden in het Franse onderwijs en had weinig met de 'Franse opvoeding'. Het stel zag wel uitdagingen, maar de ideeën bleken moeilijk realiseerbaar. "En dan moet het ook nog leuk blijven", zo besloot ze haar mailtje naar ons waarin ze tekst en uitleg gaf.
Deze laatste woorden bleven nog dagen in mijn hoofd hangen. Want hoe simpel het ook klinkt, het is wel waar het om gaat. Een juiste balans tussen enerzijds je droom najagen en anderzijds de offers die je daarvoor moet brengen. Het keiharde werken, zeker in de eerste jaren, om iets tot stand te brengen. Voor jezelf een prettige woonplek creëren, een bedrijf (of meerdere) opzetten, de vreemde taal (beter) onder de knie krijgen, integreren, en oh ja, ook nog tijd voor elkaar en de kinderen overhouden en genieten van je mooie nieuwe woonplek. Een betere kwaliteit van leven, want was dat niet de reden dat we destijds vertrokken uit Nederland?
Rob en ik gingen eens na welke Nederlanders van onze eigen generatie (mensen die nog moeten werken voor hun inkomen) we in de afgelopen zes jaar in Frankrijk hadden leren kennen en die inmiddels teruggekeerd zijn naar Nederland. We kwamen uit op een stuk of zes gezinnen die samen of alleen (na scheiding) teruggegaan zijn, allemaal binnen vijf jaar na aankomst in Frankrijk. Ieder met zijn eigen beweegredenen en met zijn eigen verhaal.
Inmiddels weet ik uit ervaring dat 'je draai vinden' op zo'n andere plek dan je gewend bent jaren kan duren. Ik kan me herinneren dat ik de jongens, toen vier en één, het eerste jaar dat we hier woonden wel eens in de auto zette en gewoon wat rond ging rijden. Uit pure verveling, omdat ik niet gewend was zoveel tijd thuis door te brengen. Inmiddels hebben de jongens, tien en zeven jaar alweer, allerlei activiteiten buitenshuis, ben ik vaak op pad voor mijn werk, en ben ik na al die uren in de auto nergens liever dan gewoon thuis. We hebben meer werk dan ons lief is, en in dat opzicht is de tergende financiële onzekerheid uit de beginperiode verdwenen. We zijn aardig vergroeid met onze nieuwe omgeving, door onze werkzaamheden in de bouw/renovatie en huizenverkoop, maar ook door de kinderen, school, de sportclubs en muziekschool waar we lid van zijn. Toen Viggo laatst zijn verjaardag vierde, bleven de ouders allemaal even hangen voor een kopje koffie. Op zulke momenten merk je dat je hier thuis bent. Maar daar zijn voor mijn gevoel wel ruim vijf jaar overheen gegaan. Jaren van diepe twijfel of ik hier wel wilde blijven. Of deze plattelandsregio voldoende te bieden zou hebben om het gemis van een spontaan bezoekje aan de familie op zondagmiddag, een vertrouwelijk gesprek in het café met een goede vriendin, een mooie carrière in mijn eigen vakgebied met fijne collega's en een prettig salaris, de Volkskrant op zaterdagochtend, leuke winkels en cafeetjes in de buurt, fietsen over vlakke wegen en brede fietspaden met de wind in de rug, speelkameraadjes voor de kinderen om de hoek, een gezellig kletspraatje met de buurvrouw, de vrije geest die de Nederlanders kenmerkt, zou kunnen compenseren. 
Het lijkt alsof het vergroeien met de nieuwe omgeving en het gemis van het oude leven hand in hand gaan en je op een gegeven moment op een punt belandt dat je geniet van de mooie dingen in het nieuwe bestaan, en accepteert dat er zaken zijn die je hier niet hebt, en ook nooit zult krijgen. Twijfels en dilemma's over het vinden van de juiste balans blijven er altijd. Er is meestal meer werk dan tijd. We hebben zoveel leuke ideeën die we op deze plek zouden kunnen realiseren, omdat we er de ruimte en de gebouwen voor hebben. Maar dan hebben we ook meerdere levens nodig. Het boek 'De vierurige werkweek' van Karel Emck ligt - hoe ironisch - nog altijd ongelezen op mijn nachtkastje. 
We hebben in de afgelopen jaren geleerd dat we ons het beste kunnen focussen op de ingeslagen weg die succesvol is gebleken en dat we ons niet moeten laten afleiden. Onze activiteiten afbakenen en op tijd 'nee' durven zeggen. Accepteren dat keuzes maken ook betekent dat je andere dingen niet kunt doen. 
Met veel belangstelling keek ik naar de televisieserie 'De Boerderij' van Yvon Jaspers. Aan het woord kwamen Yvo en Suzette die met hun kinderen van de stad naar het Twentse platteland verhuisden om daar een biologische tuinderij te beginnen. Yvo vertelt over de verantwoordelijkheid die hij voelt voor het land, voor zijn bedrijf, dat voelt als zijn eigen kind. Over tegenslagen en weer doorgaan. Over het feit dat je altijd bezig bent, dat het nooit klaar is. "Het is nooit af, en als je dat kunt omarmen ben je een heel eind", zei hij tegen Yvon Jaspers. Mooie en wijze woorden, maar in de praktijk van alledag lang niet eenvoudig.
Het Nederlandse gezinnetje dat terug ging naar Nederland heeft een nieuwe woning met tuin gevonden ergens aan het water. Ze schrijft: "We hebben geen vijf hectaren meer, maar dat hoeft ook niet. De ooievaars vliegen hier over in plaats van de roofvogels. Supermooi! We kunnen wandelen, zwemmen, fietsen én naar de Ikea, Gamma en de Etos." Spijt van hun Franse avontuur hebben ze niet. "We kijken terug op een mooie periode op het Franse platteland. Als we het twee jaar geleden niet hadden gedaan, hadden we het nu wel gedaan. Dus dat hebben we alvast in de pocket. We sluiten niet uit dat we ooit nog eens vertrekken. We blijven natuurlijk vrije vogels."

Weekendje Lyon met Rob en voor het eerst sinds jaren met z'n tweeën. 







Even in Nederland.

Dagje Amsterdam...

met rondleiding door het....ahum....Ajax stadion (zelf was ik er uiteraard niet bij).





Terug in de Creuse...minimoestuintje aanleggen.


Manu...altijd op zoek naar beestjes.





Waterglijbaan......zomerrrr.....!!!!